Posts

विश्व के प्रमुख देश और उनके राष्ट्रीय स्मारको की सूची

विश्व के प्रमुख देश और उनके राष्ट्रीय स्मारको की सूची       स्मारक .       देश 1.   क्रेमलिन. --   ( मास्को )रूस 2.   पीसा की झुकी हुई मीनार ( पीसा ) --इटली 3.   पार्थनान.  --  ( एथेंस )यूनान 4.   ...

विश्व के प्रमुख देश और उनकी गुप्तचर संस्थाओं की सूची

विश्व के प्रमुख देश और उनकी गुप्तचर संस्थाओं की सूची     देश .    गुप्तचर संस्था 1.   संयुक्त राज्य अमेरिका  -- सेंट्रल इंटेलीजेन्स एजेन्सी 2.   बारबाडोस  -- वित्तीय खुफिया इका...

विश्व की प्रमुख नदियों के उद्गम एवं संगम स्थल

विश्व की प्रमुख नदियों के उद्गम एवं संगम स्थल नदी उद्गम स्थान संगम स्थल 1.  सिंधु     सानोख्याबाब हिमनद (तिब्बत के मानसरोवर झील के पास).   अरब सागर 2. गंगा गंगोत्री बंगाल की खा...

नदियों के किनारे बसे संसार के प्रमुख नगर

नदियों के किनारे बसे संसार के प्रमुख नगर शहर    देश    नदी 1.    लन्दन  -- इंग्लैंड -- टेम्स 2.    बर्लिन  -- जर्मनी -- स्प्रे 3.    विएना -- ऑस्ट्रेलिया -- डेन्यूब 4.    बगदाद -- इराक -- टिगरिस 5. ...

स्वदेशीची चळवळ

Image
स्वदेशीची चळवळ २० जुलै १९०५ रोजी सरकारने बंगालची फाळणी करण्याचा निर्णय जाहीर केला आणि ठिणगी पडली. सरकारचा दावा असा होता की प्रशासकीय विचारांतून हा निर्णय घेण्यात आला आहे. पण त्यामागे राष्ट्रवादी विचारांच्या बंग जनतेची फाळणी करण्याचा हेतू आहे हे जनतेने ओळखले होते. बंगालमधील उसळत्या राष्ट्रवादाची लाट त्यायोगे थोपविता येईल, असा साम्राज्यवाद्यांचा मानस होता. १६ ऑक्टोबर रोजी कलकत्यात सार्वत्रिक हरताळ पाळण्यात आला व लोकांनी एक दिवस उपोषण केले. कलकत्यांच्या अनेक रस्त्यांवरुन मिरवणुका निघाल्या व संध्याकाळी प्रचंड सभा झाली. तिला ५०,००० लोक हजर होते. बंगालच्या खेडयापाडयांतून न शहराशहरांतून सभा, मिरवणुका व निदर्शने यांचे पडसाद सतत उमटत होते. Loard Curzon लवकरच राष्ट्रीय चळवळीत एका नव्या आंदोलनाची भर पडली. परकीय बनावटीच्या सर्व वस्तुवर बहिष्कार व त्याऐवजी स्वदेशी वस्तूंचा वापर हे या चळवळीचे सूत्र होते. अनेक ठिकाणी परदेशी कापडाच्या होळया पेटवण्यात आल्या आणि परदेशी कापड विकणार्‍या दुकानांपुढे निदर्शने करण्यात आली. नव्या नेतृत्वाने प्रशासनाविरुध्द नि:...

चलेजाव आंदोलन (१९४२)

Image
चलेजाव आंदोलन (१९४२) क्रिप्स मिशनचे अपयश, जपानचा धोका उंबरठयावर, सरकारवरचा राग सामुदायिक परिणाम ६ जुलै १९४२ रोजी वर्धा येथे काँग्रेस कार्यकारिणी बैठक 'चलेजाव' ठराव पास. मुंबईत ७ ऑगस्ट १९४२ रोजी कॉंगे्रसचे खुले अधिवेशन सुरू. (मौलाना आझाद अध्यक्ष) ८ ऑगस्ट १९४२ रोजी चलेजाव ठराव मंजूर. ९ ऑगस्ट रोजी पहाटे नेत्यांची धरपकड. गांधीजी आगाखान पॅलेस पुणे येथे बंदीवान. कार्यकारिणी सदस्य अहमदनगर तुरूंगात ही एकमेव नेतृत्वविरहित चळवळ. Quit India Moment 1942 प्रती सरकारे सातारा (नाना पाटील), तालचेर (ओरिसा), बलिया (उत्तर प्रदेश) इ. बंगालात तामलुक जतिया सरकार दिनापुर येथे.   या राष्ट्रीय सरकारानी कायदा, सुव्यवस्था राखली. आरोग्य, शिक्षण, शेती, पोस्टल व्यवस्था सांभाळली. सुरूवातीला शहरी भागात अधिक जोर नंतर खेडयात. या काळात भूमिगत चळवळी जयप्रकाश नारायण व रामनंदन मिश्रा हजारीबाग जेलमधून निसटले, भूमिगत चळवळ सुरू, मुंबईत समाजवाद्यांच्या अरूणा असफअलींच्या नेतृत्वाखाली भूमिगत कारवाया. काँग्रेस रेडिओ केंद्र, उषा मेहता, शाळा-कॉलेज स्त्री-पुरूष कामगार, जनआंदोलन. व्...

असहकार आंदोलन

असहकार आंदोलन भारतीय लोकमताच्या दडपणामुळे ब्रिटिश सरकारने जालियनवाला बाग हत्याकंाडाची चौकशी करण्यासाठी नेमलेल्या हंटर आयोगाने जनरल डायरविरूध्द कोणतीही ठोस कारवाई सुचवली नाही. इंग्लडमध्ये डायरच्या कृत्याचे समर्थ नच केले गेले. या घटनांमुळे भारतीय जनतेने ब्रिटिश सरकारविरूध्दचा आपला लढा अधिक तीव्र केला. खिलाफत चळवळ पहिल्या महायुध्दानंतर तर्कस्तानवर कठोर तह लादला गेल्याने प्रक्षुब्ध झालेल्या भारतीय मुस्लीम समाजाने खिलाफत आंदोलन उभारले. राष्ट्रीय सभेने खिलाफत चळवळीला दिलेला पाठिंबा आणि मुस्लिमांनी राष्ट्रीय सभेच्या आंदोलनास दिलेला पाठिंबा यामुळे हिंदू-मुस्लीम ऐक्य साधण्यात गांधीजीना यश मिळाले. असहकार चळवळ १९२० सालच्या नागपूर अधिवेशनात राष्ट्रीय सभेने गांधीजींच्या असहकाराच्या चळवळीच्या कार्यक्रमास मान्यता दिली. त्यात पुढील बाबींचा समावेश होता. (१) सरकारी नोकर्‍या व पदव्या यांचा त्याग करणे. (२) सरकारी सभा समारंभावर बहिष्कार टाकणे. (३) सरकारी शाळा- महाविदयांलयातून मुलांना काढून घेऊन त्यांना राष्ट्रीय शिक्षण सं...